نكشيد كه دولت وثوق الدوله كه مسئول انعقاد قرارداد بود . مجبور به استعفا شد و حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) در سال 1338 هجرى امور دولت را در دست گرفت و قرارداد 1919 را موقوف الاجرا اعلام كرد . ادامه روند حوادث ، موكول به چگونگى تأسيس سلسله پهلوى مىشود . مهمترين حوادثى كه در دوران سلطنت احمد شاه در ساير كشورهاى جهان آن‌روز به وقوع پيوست ، به شرح زير است : آسيا اردن هاشمى : اردن هاشمى تا سال 1918 م . تحت تسلط تركان عثمانى بود . در سال 1920 جزئى از دولت مستعجل سوريه شد . در سال 1923 به صورت اميرنشين مستقل تحت فرمان عبد الله ابن حسين هاشمى درآمد . افغانستان : پادشاه افغانستان در اين‌زمان حبيب الله خان است ( 1901 - 1919 م . ) بعد از كشته شدن وى سلطنت به پسرش امان الله خان رسيد ( 1919 - 1929 م . ) در دوران سلطنت وى سومين جنگ افغانستان با انگلستان شروع شد ، اما طولى نكشيد كه بين افغانستان و انگلستان صلح برقرار گرديد و به موجب پيمان اوت سال 1919 استقلال افغانستان به رسميت شناخته شد . تايلند : شاه تايلند از سلسله چاكرى در اين‌زمان راماى پنجم است ( 1868 - 1910 م . ) بعد از وى راماى ششم زمام امور را در دست گرفت ( 1910 - 1925 م . ) در سال 1917 م . به طرفدارى از متفقين در جنگ جهانى اول شركت جست . چين : در اين‌زمان در چين تحريكات پىدرپى كه عمدتا به رهبرى دكتر سن ياتسن « 1 » صورت مىگرفت ، سرانجام منجر به انقلاب جمهوريخواهان و انقراض سلسله چينگ در سال 1912 م . شد و حكومت جمهورى به رياست دكتر سن ياتسن برقرار گرديد ، ولى كمى بعد به نفع يوان - شى كاى « 2 » كه در دوران سلسله چينگ داراى مشاغل مهمى بود ، استعفا كرد . يوان شى كاى در سال 1916 م . درگذشت . دولت پكن ( چين شمالى ) به

--> ( 1 ) . Dr . Sun - yat - sen . ( 2 ) . Yuen shih - kai .